Bu üç kelime tek bir zaman eksenini anlatır, ama eksen üzerindeki farklı şeyleri.
Menopoz bir noktadır: hayattaki son adet. Şaşırtıcı bir özelliği vardır — yalnızca geriye dönük olarak belirlenir. Kimse “bugün menopoza girdim” diye bilemez; bu ancak bir adetten sonra hiç kanama olmadan art arda 12 ay geçtiğinde (ve bu aranın başka bir açıklaması, örn. ilaçların etkisi, olmadığında) anlaşılır. O zaman o adetin son adet olduğu ortaya çıkar. Bu çoğunlukla 45 ile 55 yaş arasında olur — ama yaş tek başına hiçbir şeyi belirlemez.
Perimenopoz (menopoz çevresindeki dönem) bu nokta etrafındaki geçiş değişikliklerinin dönemidir — genellikle birkaç yıl sürer ve her kadında farklı uzunluktadır. WHO tanımına göre son adetten bir yıl sonra sona erer. Fark edilen ilk işaret çoğu zaman (her zaman olmasa da) adetlerin ritmindeki değişikliktir: adetler seyrekleşir, sıklaşır veya her zamankinden farklı olur; bazı kadınlarda ise “uyarı” olmadan aniden durur. Bu dönemde başka şikâyetler de ortaya çıkabilir — bunlara ayrı makaleler ayırıyoruz.
Postmenopoz menopozdan sonraki hayatın tamamıdır — yani adetsiz geçen o 12 aydan sonra başlayan dönem. Bu “konunun sonu” değildir: bu yıllardaki sağlığa ayrı bir makale ayırıyoruz.
Bu kavramları bilmek neden faydalı? İki pratik nedenle. Birincisi, konuşmayı kolaylaştırırlar — “sanırım perimenopozdayım, adetlerim düzensizleşti” demek doktora genel bir “bir şeyler oluyor”dan daha fazlasını anlatır. İkincisi, önemli bir güvenlik sınırı çizerler: son adetinin üzerinden 12 ay veya daha fazla geçtiyse, her kanamayı veya lekelenmeyi doktora bildir — tek ve küçük bir olaydan sonra bile mümkün olan en yakın tarihe randevu al. Geçiş döneminin şikâyetleri hayatını zorlaştırıyorsa — bu da “geçmesini” beklemeden muayenede konuşulacak bir konudur.
Kaynaklar: WHO — Menopause